GŁÓWNY URZĄD NADZORU BUDOWLANEGO

ODPOWIEDZIPYTANIA DOTYCZĄCEWYROBÓW BUDOWLANYCH WPROWADZONYCH DO OBROTU

1. Zasady wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych.

1.1. Pojęcia podstawowe.

1.1.1. Kiedy wyrób może być uznany za wyrób budowlany ?

Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy o wyrobach budowlanych poprzez pojęcie wyrobu budowlanego należy rozumieć rzecz ruchomą, bez względu na stopień jej przetworzenia, przeznaczoną do obrotu, wytworzoną w celu zastosowania w sposób trwały w obiekcie budowlanym, wprowadzaną do obrotu jako wyrób pojedynczy lub jako zestaw wyrobów do stosowania we wzajemnym połączeniu stanowiącym integralną całość użytkową i mającą wpływ na spełnienie wymagań podstawowych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z póĽn. zm.).

Zgodnie z przepisami ustawy o wyrobach budowlanych, określenia tego, czy dany wyrób jest uznany za budowlany i tym samym wymaga oznakowania, trzeba szukać w odpowiednim wykazie, a konkretnie - w obwieszczeniu Ministra Infrastruktury z dnia 5 lipca 2004 r.w sprawie wykazu mandatów udzielonych przez Komisję Europejską na opracowanie europejskich norm zharmonizowanych oraz wytycznych do europejskich aprobat technicznych, wraz z zakresem przedmiotowym tych mandatów (M.P. Nr 32, poz. 571)wydanym na podstawie art. 7 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy.

Powyższe oznacza, że rygorom ww. ustawy podlegają wyłącznie wyroby budowlane, które określone zostały w przedmiotowym obwieszczeniu. (DPR)

1.1.2. Dlaczego koniecznym było opracowanie ustawy o wyrobach budowlanych, skoro kwestie kontroli wyrobów regulowane były ustawą o systemie oceny zgodności?

Ustawa o wyrobach budowlanych implementuje postanowienia Dyrektywy Rady z dnia 21 grudnia 1988 r. w sprawie zbliżenia ustaw i aktów wykonawczych Państw Członkowskich dotyczących wyrobów budowlanych (89/106/EWG), w zakresie nadzoru nad wyrobami budowlanymi wprowadzonymi do obrotu.

Natomiast w Polsce system nadzoru rynku w zakresie wyrobów wprowadzonych do obrotu tworzony jest w oparciu o ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087). Ustawa ta transponując do polskiego systemu prawnego dyrektywy nowego podejścia, określa m. in. zasady sprawowania nadzoru nad wyrobami podlegającymi ocenie zgodności oraz organy właściwe w tych sprawach.

Wspomniana ustawa ma charakter ustawy systemowej, a zatem nie uwzględniającej specyfiki niektórych wyrobów, w tym zwłaszcza specyfiki wyrobów budowlanych. Specyfika ta wynika z Dyrektywy 89/106/EWG, która określa jedynie wymagania podstawowe i odnosi je do obiektów budowlanych, a nie do wyrobów budowlanych.

Mając powyższe na uwadze celowym stało się przygotowanie odrębnej ustawy o wyrobach budowlanych, która przejęłaby dotychczasowe regulacje w zakresie dopuszczenia do obrotu wyrobów budowlanych, jednocześnie precyzując kompetencje i procedury w zakresie kontroli obrotu tymi wyrobami oraz określając zasady działania organów nadzoru budowlanego, jako organów wyspecjalizowanych w rozumieniu ustawy o systemie oceny zgodności.

Wymaga podkreślenia, że nie było możliwym wprowadzenie takich regulacji do ustawy o systemie oceny zgodności. Wynika to z faktu, że ustawa o systemie oceny zgodności reguluje problematykę wyrobów objętych dyrektywami nowego podejścia (podlegających oznakowaniu CE), a nie dotyczy wyrobów podlegających dopuszczeniu do obrotu na podstawie przepisów krajowych.

Dlatego też, zamieszczenie praktycznie całej problematyki dotyczącej wyrobów budowlanych, zarówno tych podlegających oznakowaniu CE, jak i oznakowanych krajowym znakiem budowlanym - z poszanowaniem rozwiązań systemowych zawartych w ustawie o systemie oceny zgodności - w ustawie o wyrobach budowlanych bez wątpienia wpłynęło na czytelność i łatwość przyswajania przepisów prawa. (DPR)

1.1.3. Co to jest aprobata techniczna?

Zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy o wyrobach budowlanych przez aprobatę techniczną należy rozumieć pozytywną ocenę techniczną przydatności wyrobu budowlanego do zamierzonego stosowania, uzależnioną od spełnienia wymagań podstawowych przez obiekty budowlane, w których wyrób budowlany jest stosowany.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ww. ustawy aprobaty technicznej udziela się dla wyrobu budowlanego, dla którego nie ustanowiono Polskiej Normy wyrobu, albo wyrobu budowlanego, którego właściwości użytkowe, odnoszące się do wymagań podstawowych, różnią się istotnie od właściwości określonej w Polskiej Normie wyrobu, objętego:

1) mandatem udzielonym przez Komisję Europejską na opracowanie norm

zharmonizowanych lub wytycznych do europejskich aprobat technicznych;

2) wykazem wykaz wyrobów budowlanych, nieobjętych mandatami Komisji Europejskiej, dla których możliwe jest ustanowienie aprobaty technicznej, który może określić, w drodze rozporządzenia Minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, na wniosek jednostki organizacyjnej upoważnionej do wydawania aprobat technicznych. Do tej pory nie wydano takiego rozporządzenia.

Aprobaty technicznej udziela (lub dokonuje się jej zmiany ewentualnie przedłużenia ważności) - odpłatnie, na koszt wnioskodawcy, na czas określony.

Aprobata techniczna jest udzielana na podstawie oceny właściwości użytkowych i przewidywanej trwałości należycie zidentyfikowanego wyrobu budowlanego, potwierdzonych, w zależności od potrzeb, badaniami, obliczeniami, oględzinami, opiniami ekspertów i innymi dokumentami, z zastosowaniem przepisów szczególnych, w tym techniczno-budowlanych i Polskich Norm wyrobów.

Jednostki organizacyjne udzielające aprobat technicznych są obowiązane przekazywać bezzwłocznie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego informację o udzielonej aprobacie, która powinna zawierać:

1) numer aprobaty technicznej;

2) nazwę wyrobu budowlanego;

3) określenie wnioskodawcy;

4) określenie rodzaju wyrobu budowlanego, jego typu i przeznaczenie;

5) wskazanie okresu ważności aprobaty technicznej.

Minister Infrastruktury wydał w dniu 8.11.2004r. rozporządzenie w sprawie aprobat technicznych oraz jednostek organizacyjnych upoważnionych do ich wydawania (Dz. U Nr 249, poz. 2497). W ww. rozporządzeniu określono:

1) sposób udzielania, zmiany i uchylania aprobat technicznych;

2) jednostki organizacyjne upoważnione do ich wydawania;

3) wysokość odpłatności z tytułu weryfikacji wniosku o udzielenie aprobaty technicznej;

4) sposób ustalania odpłatności za przeprowadzone czynności związane z udzielaniem,

zmianą lub przedłużeniem ważności aprobaty technicznej. (DPR)

1.1.4. Co to jest europejska aprobata techniczna?

Zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy o wyrobach budowlanych przez europejską aprobatę techniczną należy rozumieć pozytywną ocenę techniczną przydatności wyrobu budowlanego do zamierzonego stosowania, uzależnioną od spełnienia wymagań podstawowych przez obiekty budowlane, w których wyrób jest stosowany, wydaną zgodnie z wymaganiami Unii Europejskiej.

Minister infrastruktury wydał w dniu 14.10.2004r. rozporządzenie w sprawie europejskich aprobat technicznych oraz polskich jednostek organizacyjnych upoważnionych do ich wydawania (Dz.U.04.237.2375). W ww. rozporządzeniu określono:

1) tryb udzielania, uchylania lub zmiany europejskich aprobat technicznych;

2) zakres i formę europejskich aprobat technicznych;

3) polskie jednostki organizacyjne upoważnione do wydawania europejskich aprobat technicznych;

4) sposób ustalania odpłatności za udzielanie, zmianę i przedłużanie terminu ważności

europejskich aprobat technicznych. (DPR)

1.1.5. Co to jest znak budowlany?

Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy o wyrobach budowlanych przez znak budowlany należy rozumieć zastrzeżony znak wskazujący zapewnienie odpowiedniego stopnia zaufania, to znaczy, że dany wyrób budowlany jest zgodny z Polską Normą wyrobu albo aprobatą techniczną. (DPR)

1.1.6. Jaki podmiot jest traktowany jako producent wyrobu budowlanego i kiedy powinien upoważnionego przedstawiciela?

Zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy o wyrobach budowlanych przez producenta należy rozumieć także upoważnionego przedstawiciela producenta. Natomiast zgodnie z art. 5 pkt 5 ustawy o systemie oceny zgodności upoważnionym przedstawicielem jest osoba fizyczna lub prawna mająca siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub w Unii Europejskiej, wyznaczona przez producenta do działania w jego imieniu.

Powyższe oznacza, że producent, który posiada siedzibę na terenie Unii Europejskiej i produkuje wyroby oznaczone znakiem CE, nie musi mieć upoważnionego przedstawiciela na terytorium Polski. Natomiast producent, który nie posiada siedziby na terenie Unii Europejskiej i produkuje wyroby oznaczone znakiem CE, musi mieć upoważnionego przedstawiciela na terytorium Wspólnoty.

Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych, oznakowanie wyrobu budowlanego znakiem budowlanym jest dopuszczalne, jeżeli producent, mający siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dokonał oceny zgodności i wydał, na swoją wyłączną odpowiedzialność, krajową deklarację zgodności z Polską Normą wyrobu albo aprobatą techniczną.

Powyższe oznacza, że producent, który posiada siedzibę na terenie Polski i produkuje wyroby oznaczone znakiem B, nie musi mieć upoważnionego przedstawiciela na terytorium Polski. Natomiast producent, który nie posiada siedziby na terenie Polski i produkuje wyroby oznaczone znakiem B, musi mieć upoważnionego przedstawiciela na terytorium Polski. (DPR)

1.1.7. Jaki podmiot jest traktowany jako sprzedawca wyrobu budowlanego?

Zgodnie z art. 2 pkt 7 ustawy o wyrobach budowlanych sprzedawcą jest podmiot przekazujący innemu podmiotowi wyrób budowlany wprowadzony do obrotu, w celu jego dalszego przekazania bądĽ zastosowania w obiekcie budowlanym. Definicja „wprowadzenia do obrotu” zawarta jest w art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności. (DPR)

1.1.8. Jakie wymagania musi spełniać wyrób budowlany, aby był dopuszczony do jednostkowego zastosowania w obiekcie budowlanym ?

Zgodnie art. 10 ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych, dopuszczone do jednostkowego zastosowania w obiekcie budowlanym są wyroby budowlane wykonane według indywidualnej dokumentacji technicznej, sporządzonej przez projektanta obiektu lub z nim uzgodnionej, dla których producent wydał oświadczenie, że zapewniono zgodność wyrobu budowlanego z tą dokumentacją oraz z przepisami. Natomiast indywidualna dokumentacja techniczna, o której mowa powyżej, powinna zawierać opis rozwiązania konstrukcyjnego, charakterystykę materiałową i informację dotyczącą projektowanych właściwości użytkowych wyrobu budowlanego oraz określać warunki jego zastosowania w danym obiekcie budowlanym, a także, w miarę potrzeb, instrukcję obsługi i eksploatacji (art. 10 ust. 2).

Oświadczenie producenta powinno zawierać: nazwę i adres wydającego oświadczenie, nazwę wyrobu budowlanego i miejsce jego wytworzenia, identyfikację dokumentacji technicznej, stwierdzenie zgodności wyrobu budowlanego z dokumentacją techniczną oraz przepisami, adres obiektu budowlanego (budowy), w którym wyrób budowlany ma być zastosowany, miejsce i datę wydania oraz podpis wydającego oświadczenie (art. 10 ust. 3). (DPR)

1.1.9. Jaki wyrób budowlany jest regionalnym wyrobem budowlanym ?

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o wyrobach budowlanych, regionalnym wyrobem budowlanym jest wyrób budowlany wytwarzany tradycyjnie, na określonym terenie przy użyciu metod sprawdzonych w wieloletniej praktyce, przeznaczony do lokalnego stosowania, może być oznakowany znakiem budowlanym, na wyłączną odpowiedzialność producenta. O uznaniu, że dany wyrób budowlany jest regionalnym wyrobem budowlanym, orzeka, w drodze decyzji, na wniosek producenta, właściwy wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego (art. 8 ust. 3).

Natomiast oznakowanie znakiem budowlanym regionalnego wyrobu budowlanego jest dopuszczalne wyłącznie po uzyskaniu ww. decyzji oraz wydaniu, przez producenta, na jego wyłączną odpowiedzialność, oświadczenia, że wyrób budowlany został wytworzony w sposób, o którym mowa powyżej, i nadaje się do stosowania zgodnie z przeznaczeniem (art. 8 ust. 4). (DPR)

1.1.10. Czy aprobata techniczna na określony wyrób budowlany jest ważna bezterminowo?

Aprobata techniczna zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. Nr 92, poz. 881), wydawana jest na czas określony. Zgodnie z przepisem określonym w § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 8 listopada 2004 r. w sprawie aprobat technicznych oraz jednostek organizacyjnych upoważnionych do ich wydawania (Dz. U. Nr 249, poz. 2497) - aprobata techniczna udzielana jest na okres 5 lat. Okres ten może być przedłużony, na wniosek jej właściciela, bez przeprowadzania ponownego postępowania aprobacyjnego. Jednostka aprobacyjna, prowadząc postępowanie aprobacyjne, określa w formie pisemnej m. in. datę wydania i utraty ważności aprobaty (§ 5 ust. 1 pkt 7 ww. rozporządzenia). (GŻ)

1.1.11. Co oznacza, że wyrób budowlany jest wytwarzany tradycyjnie na określonym terenie przy użyciu metod sprawdzonych w wieloletniej praktyce, przeznaczony do lokalnego stosowania ?

Pytanie powyższe dotyczy regionalnego wyrobu budowlanego. Definicję regionalnego wyrobu budowlanego zawiera art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. Nr 92, poz. 881), który stanowi, że wyrób budowlany wytwarzany tradycyjnie, na określonym terenie przy użyciu metod sprawdzonych w wieloletniej praktyce, przeznaczony do lokalnego stosowania, zwany dalej „regionalnym wyrobem budowlanym”, może być oznakowany znakiem budowlanym, na wyłączną odpowiedzialność producenta. Wzór znaku budowlanego przedstawia załącznik nr 1 do ustawy.

Z przepisu tego wynika, że regionalnym wyrobem budowlanym nie może być wyrób nowy technicznie. Przepis ten dotyczy producentów i rzemieślników, którzy lokalnie i na potrzeby regionu (np. Mazowsza) od wielu lat wytwarzają wyroby według tradycyjnego (to znaczy charakterystycznego dla danego regionu), ustalonego w wieloletniej praktyce (np. przekazywanego z pokolenia na pokolenie) i sprawdzonego procesu (istnieją obiekty budowlane w których zastosowano ten wyrób).

Niepowtarzalny charakter wyrobu regionalnego może być związany ze specyficznymi cechami regionu (np. klimatycznymi - inne na Mazowszu inne na Podhalu etc.) - dlatego wyrób przeznaczony jest do lokalnego stosowania. Określenie „regionalny” nie dotyczy jedynie miejsca wytwarzania, ale przede wszystkim tego, że wyrób jest charakterystyczny jedynie dla regionu w którym jest wytwarzany i to wytwarzany w sposób opisany na wstępie.

Powyższe nie oznacza jednak, że wyrób ten nie może być wprowadzony do obrotu w innym regionie Polski. (AC)

1.1.12. Co oznacza, że wyrób budowlany jest dopuszczony do jednostkowego stosowania?

Przepis art.10 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. Nr 92, poz. 881) przewiduje dopuszczenie do jednostkowego zastosowania wyrobu w obiekcie budowlanym wykonanego według indywidualnej dokumentacji technicznej, sporządzonej przez projektanta obiektu lub z nim uzgodnionej, dla którego producent wydał oświadczenie, że zapewniono zgodność wyrobu budowlanego z tą dokumentacją oraz z przepisami. Zawartość indywidualnej dokumentacji technicznej i oświadczenia producenta określa odpowiednio ust.2 i 3 ww. artykułu.

Przepis powyższy znajduje zastosowanie w szczególnych przypadkach, a mianowicie jeśli istnieje konieczność jednorazowego zaprojektowania, wykonania i zastosowania nietypowego elementu - na przykład: obiekt w którym wyrób ma być zastosowany jest zabytkowy, lub obiekt w którym wyrób na być zastosowany ma nietypowe gabaryty (np. hala produkcyjna). (AC)

1.3.13. Jakie jednostki są upoważnione do wydawania aprobat technicznych ?

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz.U. Nr 92, poz.881) w art. 2 pkt 2 i 3, wyróżnia:

- aprobatę techniczną - należy przez to rozumieć pozytywną ocenę techniczną przydatności wyrobu budowlanego do zamierzonego stosowania, uzależnioną od spełnienia wymagań podstawowych przez obiekty budowlane, w których wyrób budowlany jest stosowany;

- europejską aprobatę techniczną - należy przez to rozumieć pozytywną ocenę techniczną

przydatności wyrobu budowlanego do zamierzonego stosowania, uzależnioną od spełnienia wymagań podstawowych przez obiekt budowlany, w których wyrób jest stosowany, wydaną zgodnie z wymaganiami Unii Europejskiej.

Stosownie do postanowień rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 8 listopada 2004 r. w sprawie aprobat technicznych oraz jednostek organizacyjnych upoważnionych do ich wydawania (Dz.U. Nr 249, poz.2497), do udzielania, zmiany i uchylania aprobat technicznych, są upoważnione jednostki aprobujące, wskazane w tym rozporządzeniu.

W § 16 przywołanego rozporządzenia podano jednostki aprobujące, wraz z zakresem ich upoważnienia. Są to:

1) Instytut Techniki Budowlanej w Warszawie - w odniesieniu do wyrobów nie wskazanych w pkt. 2-16, a także wyrobów budowlanych termo- i hydroizolacyjnych, włókno-cementowych;

2) Centralny Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Techniki Instalacyjnej „Instal” w Warszawie - w odniesieniu do wyrobów budowlanych z zakresu inżynierii sanitarnej:

3) Instytut Badawczy Dróg i Mostów w Warszawie - w odniesieniu do wyrobów budowlanych stosowanych wyłącznie w inżynierii komunikacyjnej;

4) Instytut Górnictwa Naftowego i Gazownictwa w Krakowie - w odniesieniu do wyrobów budowlanych stosowanych w sieciach i instalacjach paliw gazowych;

5) Centralny Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Przemysłu Elementów Wyposażenia Budownictwa „Metalplast” w Poznaniu - w odniesieniu do okuć, metalowych i tworzywowych wyrobów wykończeniowych i pomocniczych oraz ślusarki budowlanej;

6) Instytut Energetyki w Warszawie - w odniesieniu do wyrobów budowlanych stosowanych w inżynierii elektrycznej w zakresie napięcia powyżej 24 kV;

7) Instytut Ochrony środowiska w Warszawie - w odniesieniu do wyrobów budowlanych stosowanych wyłącznie do oczyszczania ścieków i przerobu osadów;

8) Wojskowa Akademia Techniczna w Warszawie - w odniesieniu do wyrobów budowlanych stosowanych wyłącznie w budownictwie obronnym;

9) Centrum Naukowo-Techniczne Kolejnictwa w Warszawie - w odniesieniu do wyrobów budowlanych stosowanych wyłącznie do budowy nawierzchni kolejowych;

10) Centralny Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Przemysłu Izolacji Budowlanej „Izolacja” w Katowicach - w odniesieniu do wyrobów budowlanych termo- i hydroizolacyjnych oraz włókno-cementowych;

11) Główny Instytut Górnictwa w Katowicach - w odniesieniu do aparatury eksplozymetrycznej w budynkach;

12) Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej w Józefowie - w odniesieniu do wyrobów budowlanych wykorzystywanych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej do alarmowania o pożarze lub innym zagrożeniu oraz do prowadzenia działań ratowniczych;

13) Instytut Budownictwa, Mechanizacji i Elektryfikacji Rolnictwa w Warszawie - w odniesieniu do wyrobów budowlanych stosowanych wyłącznie w obiektach przeznaczonych do hodowli zwierząt oraz do przechowywania płodów rolnych, środków produkcji rolnej i przetwórstwa rolno-spożywczego w gospodarstwach rolnych;

14) Instytut Melioracji i Użytków Zielonych w Falentach - w odniesieniu do wyrobów budowlanych stosowanych wyłącznie w budownictwie melioracyjnym;

15) Instytut Łączności w Warszawie - w odniesieniu do wyrobów budowlanych stosowanych wyłącznie w sieciach i instalacjach telekomunikacyjnych, radiowo-telewizyjnych oraz komputerowych;

16) Centralny Ośrodek Chłodnictwa w Krakowie - w odniesieniu do pomp cieplnych oraz elementów chłodniczych w systemach klimatyzacyjnych.

Stosownie do postanowień § 16 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 paĽdziernika 2004 r. w sprawie europejskich aprobat technicznych oraz polskich jednostek organizacyjnych upoważnionych do ich wydawania (Dz.U. Nr 237, poz.2375), do udzielania europejskich aprobat technicznych, upoważniony jest Instytut Techniki Budowlanej w Warszawie, który uczestniczy w pracach Europejskiej Organizacji Aprobat Technicznych (EOTA).

Na podstawie art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy o wyrobach budowlanych w obwieszczeniu Ministra Infrastruktury z dnia 5 listopada 2004 r. w sprawie wykazu jednostek organizacyjnych państw członkowskich Unii Europejskiej upoważnionych do wydawania europejskich aprobat technicznych oraz wykazu wytycznych do europejskich aprobat technicznych (M.P. Nr 48, poz.829), w załączniku nr 1 ogłoszono wykaz jednostek organizacyjnych państw członkowskich Unii Europejskiej upoważnionych do wydawania europejskich aprobat technicznych.

Zgodnie z postanowieniami § 4 ust. 1 przywołanego rozporządzenia z dnia 14 paĽdziernika 2004 r. w sprawie europejskich aprobat technicznych oraz polskich jednostek organizacyjnych upoważnionych do ich wydawania, producent wyrobu budowlanego, mający siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, może złożyć wniosek o udzielenie europejskiej aprobaty technicznej wyłącznie do jednej europejskiej jednostki aprobującej. (AŻ)

1.1.14. Jakie jednostki są upoważnione do przeprowadzania certyfikacji?

Zasady i tryb udzielania akredytacji i autoryzacji oraz notyfikacji, między innymi, jednostkom certyfikującym wyroby określa ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz.2087), z tym, że dla wyrobów budowlanych, stosownie do postanowień ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz.U. Nr 92, poz.881), szczegółowe przepisy w tym zakresie określają:

- rozdział 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie systemów oceny zgodności, wymagań, jakie powinny spełniać notyfikowane jednostki uczestniczące w ocenie zgodności oraz sposobu oznaczania wyrobów budowlanych oznakowanych CE (Dz.U. Nr 195, poz.2011),

- § 6 i § 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobu deklarowania zgodności wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz.U. Nr 198, poz.2041).

Zakres akredytacji oraz notyfikacji jednostki certyfikującej wyroby budowlane, jednostki certyfikującej zakładową kontrolę produkcji oraz jednostki kontrolującej powinien odnosić się do wyrobu budowlanego lub grupy wyrobów budowlanych i być określony przez odwołanie się do jednoznacznie zidentyfikowanych specyfikacji technicznych wyrobów.

Wykaz akredytowanych przez Polskie Centrum Akredytacji jednostek certyfikujących jest opublikowany na stronach internetowych PCA www.pca.gov.pl , pod zakładką - wykaz - jednostki.

Wykaz notyfikowanych jednostek zgodnie z dyrektywą 89/106/EWG jest publikowany na stronach internetowych Ministerstwa Infrastruktury www.mi.gov.pl , pod zakładką - Budownictwo. (AŻ)

1.1.15. Czy producent wyrobu budowlanego może być jednocześnie jego sprzedawcą? Czy wówczas można traktować, zgodnie z definicją sprzedawcy (zawartą w ustawie o wyrobach budowlanych), że producent dysponuje wyrobami budowlanymi, które są już w obrocie?

Zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz.2087), pojęcie wprowadzenia do obrotu wyrobu, zdefiniowano jako przekazanie po raz pierwszy wyrobu użytkownikowi, konsumentowi bądĽ sprzedawcy przez producenta, jego upoważnionego przedstawiciela lub importera.

Jednocześnie, w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz.U. Nr 92, poz.881), zdefiniowano, że sprzedawcą jest podmiot przekazujący wyrób budowlany, wprowadzony do obrotu, w celu jego dalszego przekazania bądĽ zastosowania w obiekcie budowlanym.

Z analizy przywołanych pojęć: „wprowadzenia do obrotu wyrobu” oraz „sprzedawcy” wynika, że producent jest zawsze wprowadzającym wyrób do obrotu i pierwszym jego sprzedawcą, jak np. użytkownikowi (inwestorowi), konsumentowi (wykonawcy robót), kolejnemu sprzedawcy (np. hurtownikowi, detaliście). Producent jest pierwszym ogniwem wprowadzania wyrobu do obrotu.

Tak więc, wyroby budowlane, dla których producent wydał deklarację zgodności i znakuje je zgodnie z ustawą o wyrobach budowlanych, są przez producenta wprowadzane do obrotu po raz pierwszy. Przywołane przepisy pozostawiają producentowi wyrobu budowlanego prawo decyzji o tym, czy będzie on wyprodukowane wyroby sprzedawał sam, czy też z udziałem pośredników. A wiec, producent może posiadać wyroby budowlane, które znajdują się w obrocie. (AŻ)

1.1.16. Czy w świetle przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych, kształtowniki metalowe wyprodukowane na potrzeby produkcji okien i drzwi balkonowych z kształtowników z nieplastyfikowanego PVC, są wyrobami budowlanymi, które wymagają oznakowania znakiem budowlanym. Jak przepisy ustawy należy stosować do innych wyrobów używanych przy produkcji tej stolarki ?

Według aktualnego stanu prawnego, wyrobami budowlanymi podlegającymi regulacjom ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych, są wyroby spełniające postanowienia definicji podanej w art. 2 pkt 1 i jednocześnie, które są objęte zakresem przedmiotowym mandatów udzielonych przez Komisję Europejską na opracowanie europejskich norm zharmonizowanych lub wytycznych do europejskich aprobat technicznych, wraz z zakresem przedmiotowym tych mandatów.

Wykaz ww. dokumentów został ogłoszony w obwieszczeniu Ministra Infrastruktury z dnia 5 lipca 2004 r. w sprawie wykazu mandatów udzielonych przez Komisję Europejską na opracowanie europejskich norm zharmonizowanych oraz wytycznych do europejskich aprobat technicznych, wraz z zakresem przedmiotowym tych mandatów (M.P. Nr 32, poz.571).

Tak więc w świetle przywołanych przepisów, wyrobami budowlanymi są okna, które zostały objęte zakresem przedmiotowym mandatu, przywołanego w obwieszczeniu, w załączniku nr 1, w poz. 2 - M/101 - Drzwi, okna i wyroby związane, Drzwi, okna, żaluzje, bramy i związane z nimi okucia, Decyzja nr 99/93/WE (Dz.Urz. WE L 29 z 03.02.1999 r.).

Do produkcji okien, między innymi, są stosowane przedmiotowe kształtowniki metalowe, które są wyrobem produkowanym na potrzeby produkcji określonych systemów okien. Wymagania techniczne dla takich kształtowników określa zamawiający na podstawie stosownej specyfikacji technicznej dla okien, jak np. właściwej aprobaty technicznej.

Tak więc, kształtowniki, które służą do produkcji okien nie są wyrobami budowlanymi i nie wymagają oznakowania, przez ich producenta, znakiem budowlanym. Rodzaj specyfikacji oraz wymagania techniczne dla produkcji tych kształtowników, każdorazowo powinien określić zamawiający.

Ponadto, w świetle przywołanego obwieszczenia Ministra Infrastruktury, wyrobami budowlanymi nie są też, stosowane przy produkcji przedmiotowych okien i drzwi, następujące wyroby: kształtowniki z nieplastyfikowanego PVC, uszczelki, listwy przyszybowe.

Natomiast, na podstawie przywołanego mandatu M/101, wyrobami budowlanymi są stosowane przy produkcji stolarki okucia kompletne, które podlegają przepisom przywołanej ustawy wraz z przepisami wykonawczymi.

Również, na podstawie mandatu przywołanego w załączniku nr 1, w poz. 29 - M/135 - Wyroby ze szkła płaskiego, profilowanego i bloków szklanych. Szyby zespolone izolacyjne. Decyzja nr 2000/245/WE (Dz.Urz. WE L 77 z 28.03.2000 r.), wyrobami budowlanymi są szyby zespolone jednokomorowe, które także podlegają przepisom przywołanej ustawy wraz z przepisami wykonawczymi. (AŻ)

1.1.17. Kto to jest upoważniony przedstawiciel producenta i jaką formę powinno mieć takie upoważnienie?

W art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz.U. Nr 92, poz.881), podano, że ilekroć w ustawie jest mowa o producencie, należy przez to rozumieć także upoważnionego przedstawiciela producenta.

Stosownie do definicji podanej w art. 5 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz.2087), upoważnionym przedstawicielem jest osoba fizyczna lub prawna mająca siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub w Unii Europejskiej, wyznaczona przez producenta do działania w jego imieniu. W przywołanych przepisach, forma tego upoważnienia nie jest regulowana, tak więc mają tu zastosowanie przepisy ogólne Kodeksu Cywilnego.

Udzielone przez producenta upoważnienie powinno mieć jednak formę pisemną i powinno podawać zakres udzielonego upoważnienia, w którym powinny być podane obowiązki kontrolowanego producenta wobec kontrolującego, wymienione w art.18 ustawy o wyrobach budowlanych. (AŻ)

1.1.18. Jakie wyroby można stosować przy wykonywaniu robót budowlanych ?

Stosownie do postanowień art.10 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z póĽn. zm.), wyroby wytworzone w celu zastosowania w obiekcie budowlanym w sposób trwały, o właściwościach użytkowych, umożliwiających prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym spełnienie wymagań podstawowych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, można stosować przy wykonywaniu robót budowlanych wyłącznie, jeżeli wyroby te zostały wprowadzone do obrotu zgodnie z przepisami odrębnymi. Przepisy te określa ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz.U. Nr 92, poz.881). (AŻ)

1.2. Wprowadzenie wyrobu budowlanego do obrotu.

1.2.1 Czy wyroby wyprodukowane do dnia 10 paĽdziernika 2004 r. i posiadające bądĽ certyfikat na znak bezpieczeństwa, bądĽ certyfikat zgodności lub deklarację zgodności (oznaczone znakiem budowlanym) mogą być sprzedawane po dniu 11 paĽdziernika 2004 r. bez jakichkolwiek zmian w oznaczeniu bądĽ informacjach dołączonych do wyrobu, co powodowałoby konieczność ponownego przepakowywania bądĽ przeetykietowania, np. ze względu na nowy nr „krajowej deklaracji zgodności” ?

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobów deklarowania zgodności wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz. U. Nr 198, poz. 2041) nie dotyczy wyrobów budowlanych, które zostały wprowadzone do obrotu przed wejściem w życie rozporządzenia, tj. przed dniem 11 paĽdziernika 2004 r.

W związku z powyższym, znajdujące się w obrocie wyroby budowlane, wprowadzone do obrotu przed ww. datą 11 paĽdziernika 2004 r. zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami - nie wymagają wprowadzania jakichkolwiek zmian w oznaczeniach ani informacjach dołączonych do wyrobu. (AW)

1.2.2. Norma, w oparciu o którą produkowałem wyroby budowlane, została wycofana ze zbioru Polskich Norm. Czy mogę dalej wprowadzać swoje wyroby do obrotu wystawiając deklarację zgodności i znakując je znakiem budowlanym?

Aby oznakować wyrób budowlany, należy dokonać oceny zgodności i wydać krajową deklarację zgodności zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. Nr 92, poz. 881). Sposoby deklarowania zgodności wyrobów budowlanych i znakowania ich znakiem budowlanym określa rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobów deklarowania zgodności wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (DZ. U. Nr 198, poz. 2041). Zgodnie z § 1 pkt 1, ww. aktu wykonawczego, rozporządzenie określa sposób deklarowania zgodności wyrobów budowlanych na podstawie oceny zgodności z Polską Normą wyrobu, niemającą statusu normy wycofanej, lub aprobatą techniczną.

Z przywołanego przepisu wynika, że po wejściu w życie powyższego rozporządzenia, tj. od dnia 11 paĽdziernika 2004 r., nie można już dokonywać oceny zgodności z Polską Normą wyrobu, która ma status normy wycofanej, celem oznakowania wyrobu znakiem budowlanym przed wprowadzeniem go do obrotu. (AW)

1.2.3. Czy producent może po 11.10.2004 r. wprowadzać do obrotu wyrób budowlany, który wyprodukował przed 11.10.2004 r. (obecnie wyrób znajduje się na placu składowym) i oznaczył zgodnie z wymaganiami obowiązującego w tym czasie rozporządzenia oraz wystawił deklarację zgodności na podstawie aktualnych badań z datą przed obowiązywaniem rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobów deklarowania zgodności wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz. U. Nr 198, poz. 2041) ?

Ponadto wyrób ten wymieniony jest w załączniku nr 3 do przedmiotowego rozporządzenia a jego certyfikat na znak bezpieczeństwa stracił ważność po 01.05.2004 r.

Zgodnie z § 11 ww. rozporządzenia, po wystawieniu krajowej deklaracji zgodności, a przed wprowadzeniem wyrobu budowlanego do obrotu, producent umieszcza na wyrobie znak budowlany, którego wzór określa załącznik nr 1 do ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz.U. Nr 92, poz. 881), oznaczający, że wyrób budowlany jest zgodny ze specyfikacją techniczną, co zostało potwierdzone przez dokonanie oceny zgodności określonej w rozporządzeniu.

Z dniem wejścia w życie przepisów ww. rozporządzenia, tj. od dnia 11 paĽdziernika 2004 r., producent może wprowadzać wyroby budowlane podlegające znakowaniu znakiem budowlanym - wyłącznie po spełnieniu wszystkich wymagań określonych ww. rozporządzeniem, w tym, jeżeli system oceny zgodności wymagany dla danego wyrobu budowlanego przewiduje certyfikację zgodności, pod warunkiem uzyskania krajowego certyfikatu zgodności.

Obowiązek powyższy nie dotyczy jedynie wyrobów budowlanych, objętych przepisem przejściowym art. 40 ustawy o wyrobach budowlanych.

Jeżeli zatem producent nie posiada ważnego certyfikatu na znak bezpieczeństwa, spełniającego wymagania pozwalające na zastosowanie ww. przepisu przejściowego, nie może po dniu 11 paĽdziernika 2004 r. wprowadzać do obrotu wyrobów budowlanych, których ocena zgodności została dokonana zgodnie z przepisami obowiązującymi przed dniem 11 paĽdziernika 2004 r. (Rozporządzenie nie określiło żadnych okresów przejściowych w tym zakresie.) (AW)

1.2.4. Czy wyroby budowlane dopuszczone do obrotu na rynku europejskim (UE) mogą być wprowadzane do obrotu na rynek krajowy?

Na rynek krajowy mogą być wprowadzane bez przeszkód (dodatkowych procedur dopuszczenia) wyroby budowlane oznakowane CE. Wyroby bez takiego oznakowania, jeżeli podlegają ustawie o wyrobach budowlanych, muszą zostać oznakowane znakiem budowlanym B - oczywiście po spełnieniu przez producenta określonych warunków. (JB)

1.2.5. Czy producent spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) może wprowadzać wyroby budowlane na rynek europejski i na jakich zasadach?

Producent z dowolnego kraju może wprowadzać wyroby budowlane na rynek UE, pod warunkiem oznakowania go CE (pod rygorami spełnienia warunków oznakowania). Jeżeli wyrób nie jest oznakowany CE to może być sprowadzany na rynki poszczególnych krajów zgodnie z wymaganiami krajowych systemów (np. w Polsce oznakowanie znakiem budowlanym B). (JB)

1.2.6. Czy są wyroby budowlane, które muszą być obowiązkowo oznakowane CE, aby mogły być wprowadzone do obrotu na rynek w Polsce?

Zgodnie z przepisami obowiązującymi obecnie, nie ma wyrobów objętych takim obowiązkiem. Obowiązek taki powstanie z chwilą wydania przez Ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej w drodze rozporządzenia, wykazu norm zharmonizowanych i wytycznych do europejskich aprobat technicznych Europejskiej Organizacji ds. Aprobat Technicznych (EOTA), których zakres przedmiotowy obejmie wyroby budowlane, podlegające obowiązkowi oznakowania CE (art. 5 ust. 4 ustawy o wyrobach budowlanych). (JB)

1.2.7. Czy producent wyrobów budowlanych ma obowiązek udostępniania klientowi, na jego żądanie aprobat technicznych na produkowane przez siebie wyroby budowlane?

Producent nie ma obowiązku udostępniania klientowi na jego żądanie aprobat technicznych na produkowane przez siebie wyroby budowlane. (JB)

1.2.8. Proszę o podanie zasad udzielania aprobaty technicznej dla wyrobu budowlanego.

Zgodnie z art. 9 ust.1 ustawy o wyrobach budowlanych, aprobaty technicznej udziela się dla wyrobu budowlanego, dla którego nie ustanowiono Polskiej Normy wyrobu, albo wyrobu budowlanego, którego właściwości użytkowe, odnoszące się do wymagań podstawowych, różnią się istotnie od właściwości określonej w Polskiej Normie wyrobu, objętego:

1) mandatem udzielonym przez Komisję Europejską na opracowanie norm zharmonizowanych lub wytycznych do europejskich aprobat technicznych;

2) wykazem wyrobów budowlanych, nieobjętych mandatami Komisji Europejskiej, dla których możliwe jest ustanowienie aprobaty technicznej, określonym w drodze rozporządzenia (na wniosek jednostki organizacyjnej upoważnionej do wydawania aprobat technicznych) przez ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej. Do chwili obecnej nie opublikowano takiego rozporządzenia.

Aprobaty technicznej dla wyrobu budowlanego udziela się odpłatnie, na koszt wnioskodawcy, na czas określony. Aprobata techniczna jest udzielana na podstawie oceny właściwości użytkowych i przewidywanej trwałości należycie zidentyfikowanego wyrobu budowlanego, potwierdzonych, w zależności od potrzeb, badaniami, obliczeniami, oględzinami, opiniami ekspertów i innymi dokumentami, z zastosowaniem przepisów szczególnych, w tym techniczno-budowlanych i Polskich Norm wyrobów.

Szczegółowy tryb udzielania aprobat technicznych zawiera rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 8.11.2004 r. w sprawie aprobat technicznych oraz jednostek organizacyjnych upoważnionych do ich wydawania (Dz. U. Nr 249, poz. 2497).

1) numer aprobaty technicznej;

2) nazwę wyrobu budowlanego;

3) określenie wnioskodawcy;

4) określenie rodzaju wyrobu budowlanego, jego typu i przeznaczenie;

5) wskazanie okresu ważności aprobaty technicznej. (JB)

1.2.9. Kiedy wyrób budowlany może być wprowadzony do obrotu i nadaje się do stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych ?

Zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 4 ustawy o wyrobach budowlanych, wyrób budowlany może być wprowadzony do obrotu, jeżeli nadaje się do stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych, w zakresie odpowiadającym jego właściwościom użytkowym i przeznaczeniu, to jest ma właściwości użytkowe umożliwiające prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym, w których ma być zastosowany w sposób trwały, spełnienie wymagań podstawowych.

Natomiast zasady wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych określa art. 5 ust. 1 przedmiotowej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, wyrób budowlany nadaje się do stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych, jeżeli jest:

1) oznakowany CE, co oznacza, że dokonano oceny jego zgodności z normą zharmonizowaną albo europejską aprobatą techniczną bądĽ krajową specyfikacją techniczną państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, uznaną przez Komisję Europejską za zgodną z wymaganiami podstawowymi albo

2) umieszczony w określonym przez Komisję Europejską wykazie wyrobów mających niewielkie znaczenie dla zdrowia i bezpieczeństwa, dla których producent wydał deklarację zgodności z uznanymi regułami sztuki budowlanej, albo

3) oznakowany, z zastrzeżeniem ust. 4, znakiem budowlanym, którego wzór określa załącznik nr 1 do niniejszej ustawy.

Przepis ten wprowadza generalną zasadę umożliwiającą producentowi dokonanie wyboru wprowadzenia wyrobów do obrotu w oparciu o system europejski lub w oparciu o system krajowy, o ile wyroby te przeznaczone są wyłącznie na rynek polski. Powyższe oznacza, że producenci wyrobów budowlanych mogą wprowadzać przedmiotowe wyroby na rynek polski w oparciu o system europejski lub w oparciu o system krajowy. Natomiast wyroby takie mogą być wprowadzone na rynek europejski jedynie w oparciu o system europejski. (DPR)

1.2.10. Kiedy z punktu widzenia prawa wyrób budowlany jest traktowany jako wyrób wprowadzony do obrotu?

Zgodnie z art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności, poprzez pojęcie wprowadzenia do obrotu należy rozumieć przekazanie po raz pierwszy wyrobu użytkownikowi, konsumentowi bądĽ sprzedawcy przez producenta, jego upoważnionego przedstawiciela lub importera. (DPR)

1.2.11. Jeżeli wyrób budowlany został oznakowany CE na podstawie dokonania oceny jego zgodności z krajową specyfikacją techniczną państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego - czy może być on stosowany w naszym kraju?

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o wyrobach budowlanych, wyrób budowlany nadaje się do stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych, jeżeli jest oznakowany CE, co oznacza, że dokonano oceny jego zgodności z normą zharmonizowaną albo europejską aprobatą techniczną bądĽ krajową specyfikacją techniczną państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, uznaną przez Komisję Europejską za zgodną z wymaganiami podstawowymi. (DPR)

1.2.12. Co mają zrobić krajowi producenci wyrobów, które znajdowały się w wykazie wyrobów nie mających istotnego wpływu na spełnienie wymagań podstawowych?

Część wyrobów, które były wymienione w wykazie nieobowiązujacego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 1998 r. w sprawie określenia wykazu wyrobów budowlanych nie mających istotnego wpływu na spełnienie wymagań podstawowych oraz wyrobów wytwarzanych i stosowanych według uznanych zasad sztuki budowlanej (Dz. U. Nr99, poz. 637), objęta jest zakresem mandatów Komisji Europejskiej opublikowanych w obwieszczeniu Ministra Infrastruktury z dnia 5 lipca 2004 r. w sprawie wykazu mandatów udzielonych przez Komisję Europejską na opracowanie: europejskich norm zharmonizowanych oraz wytycznych do europejskich aprobat technicznych, wraz z zakresem przedmiotowym tych mandatów (M. P. Nr 32, poz. 571). Wyroby objęte zakresem ww. mandatów podlegają przepisom ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych.

Do pozostałych wyrobów nie mających istotnego wpływu na spełnienie wymagań podstawowych odnoszą się przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275). Zgodnie z art.13 tej ustawy organem sprawującym nadzór nad ogólnym bezpieczeństwem produktów w zakresie określonym
w ustawie jest Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który wykonuje swoje zadania przy pomocy Inspekcji Handlowej.

Przepis art.5 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. Nr 92, poz. 881) stanowi, że wyrób budowlany nadaje się do stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych, jeżeli jest umieszczony w określonym przez Komisję Europejską wykazie wyrobów mających niewielkie znaczenie dla zdrowia i bezpieczeństwa, dla których producent wydał deklarację zgodności z uznanymi regułami sztuki budowlanej.

Jak dotąd, wykaz ten nie został utworzony. (AC)

1.2.13. Czy możliwe jest rozszerzenie certyfikatu na znak bezpieczeństwa o nowe typy wyrobów dla certyfikatów wydanych przed 1 maja 2004r.?

Nie jest możliwe rozszerzenie certyfikatów na znak bezpieczeństwa wydanych przed 1 maja 2004 r. o nowe typy wyrobów, gdyż byłoby to niezgodne z obowiązującymi przepisami. Przepis art. 40 ustawy o wyrobach budowlanych jest przepisem przejściowym i dotyczy jedynie wyrobów budowlanych dopuszczonych do obrotu przed dniem 1 maja 2004 r. Należy również zauważyć, że ustawa z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji (Dz. U.
z 1993r., Nr 55, poz. 250), która stanowiła podstawę prawną do wydawania certyfikatów
na znak bezpieczeństwa, utraciła moc wiążącą.

Na podstawie art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, po. 2087) producent może ubiegać się o znaki dobrowolne (w tym znak bezpieczeństwa), świadczące o określonych cechach danego wyrobu. Na przykład: wyrób bezpieczny - znak bezpieczeństwa, wyrób spełniający wymagania Polskich Norm - znak zgodności z Polską Normą etc. Znaki te pełnią jedynie funkcję wspomagającą marketing wyrobu na rynku, nie upoważniają producenta do wprowadzania wyrobów do obrotu. Mogą one być umieszczone na wyrobie, jeżeli nie będą ograniczać widoczności i czytelności oznaczenia obowiązkowego (oznaczenia CE albo znaku budowlanego B), a ich znaczenie i forma graficzna nie będą wprowadzać w błąd, że jest to oznaczenie obowiązkowe. (AC)

1.2.14. Czy producent spoza EOG może wprowadzać wyroby budowlane na rynek europejski i na jakich zasadach?

Wyroby budowlane mogą być wprowadzane na rynek europejski zgodnie z systemem europejskim, określonym w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004r. o wyrobach budowlanych
(Dz. U. Nr 92, poz. 881) oraz rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie systemów oceny zgodności, wymagań, jakie powinny spełniać notyfikowane jednostki uczestniczące w ocenie zgodności, oraz sposobu oznaczania wyrobów budowlanych oznakowaniem CE (Dz. U. Nr 195, poz. 2011), wydanym na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy.

Zgodnie z ww. przepisami, aby wyrób budowlany mógł być wprowadzony do obrotu, producent wyrobu lub jego upoważniony przedstawiciel prowadzący działalność na terenie Wspólnoty Europejskiej, obowiązany jest przeprowadzić ocenę zgodności wyrobu
z europejską specyfikacją techniczną wyrobu (europejską normą zharmonizowaną wyrobu albo europejską aprobatą techniczną), według metod określonych w tej specyfikacji
(z udziałem jednostki notyfikowanej, jeżeli jej udział przewidziany jest w procesie oceny zgodności), a po udowodnieniu, że wyrób spełnia wymagania określone w specyfikacji wydać deklarację zgodności wyrobu ze specyfikacją techniczną (po uzyskaniu certyfikatu zgodności wystawionego przez jednostkę notyfikowaną jeśli jest to wymagane) i oznaczyć wyrób oznakowaniem CE w sposób określony w specyfikacji (zob. § 12 i § 13 ww. rozporządzenia).

Ponadto, na rynek polski, który od dnia 1.05.2004 r. stanowi część rynku europejskiego, producent może wprowadzić wyrób zgodnie z systemem krajowym określonym
w ustawie o wyrobach budowlanych oraz rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie sposobów deklarowania zgodności wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz. U. Nr 198, poz. 2041), wydanym na podstawie art. 8 ust. 6 ustawy.

Procedura postępowania jest podobna jak w systemie europejskim. Producent wyrobu lub jego upoważniony przedstawiciel prowadzący działalność na terenie Polski, obowiązany jest przeprowadzić ocenę zgodności wyrobu ze specyfikacją techniczną wyrobu (Polską Normą wyrobu albo krajową aprobatą techniczną), według metod określonych w tej specyfikacji
(z udziałem jednostki akredytowanej, jeżeli jej udział przewidziany jest w procesie oceny zgodności), a po udowodnieniu, że wyrób spełnia wymagania określone w specyfikacji wydać deklarację zgodności wyrobu ze specyfikacją techniczną (po uzyskaniu certyfikatu zgodności wystawionego przez jednostkę akredytowaną jeśli jest to wymagane) i oznaczyć wyrób znakiem budowlanym B w sposób określony w specyfikacji (zob. § 12 i § 13 ww. rozporządzenia).

Podmiot nie uczestniczący w przeprowadzeniu oceny zgodności wyrobu nie może wydać deklaracji zgodności i nie może oznaczyć wyrobu (na przykład sprzedawca wyrobu). (AC)

1.2.15. Kto jest odpowiedzialny za wprowadzenie wyrobów budowlanych do obrotu i jakie są zasady wprowadzania wyrobów budowlanych do obrotu?

Odpowiedzialnym za wprowadzanie wyrobu do obrotu jest producent wyrobów lub jego upoważniony przedstawiciel prowadzący działalność na terenie Wspólnoty Europejskiej.

Obowiązki producenta dotyczące wprowadzania wyrobów budowlanych do obrotu, odpowiedzialność za wprowadzenie wyrobów do obrotu niezgodnie z przepisami, odpowiedzialność karną, sposób postępowania w wypadku wszczęcia procedury administracyjnej określają niżej wymienione przepisy:

- ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. Nr 92, poz. 881) oraz akty wykonawcze do ustawy,

- ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2086),

- ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z póĽn. zm.),

- ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Zasady wprowadzania wyrobów budowlanych do obrotu określa ww. ustawa o wyrobach budowlanych, która przewiduje dwa sposoby wprowadzania wyrobów budowlanych do obrotu: zgodnie z systemem europejskim i zgodnie z systemem krajowym.

Procedura dopuszczania wyrobów budowlanych w systemie europejskim jest następująca:

1. musi istnieć europejska specyfikacja techniczna wyrobu zharmonizowana z dyrektywą, tzn. europejska norma zharmonizowana, albo europejska aprobata techniczna,

2. producent wyrobu lub jego upoważniony przedstawiciel ustanowiony na terenie Wspólnoty Europejskiej obowiązany jest przeprowadzić ocenę zgodności wyrobu ze zharmonizowaną specyfikacją techniczną. Warunkiem koniecznym do przeprowadzenia oceny zgodności jest posiadanie przez producenta zakładowej kontroli produkcji oraz gdy specyfikacja tak przewiduje, działanie jednostki notyfikowanej,

3. po udowodnieniu przez producenta, że wyrób spełnia wymagania określone
w specyfikacji i wystawieniu europejskiej deklaracji zgodności, producent może oznaczyć wyrób oznakowaniem CE z towarzyszącą informacją w sposób określony w specyfikacji wyrobu i wprowadzić go bez przeszkód na rynek europejski.

Europejski system wprowadzania wyrobów budowlanych na rynek określa szczegółowo rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie systemów oceny zgodności, wymagań, jakie powinny spełniać notyfikowane jednostki uczestniczące w ocenie zgodności oraz sposobu oznaczania wyrobów budowlanych oznakowaniem CE (Dz. U.
Nr 195, poz. 2011).

Procedura dopuszczania wyrobów budowlanych w systemie krajowym jest następująca:

1. musi istnieć krajowa specyfikacja techniczna wyrobu tj.: Polska Norma (w tym Polska Norma wprowadzająca do zbioru polskich norm europejską normę zharmonizowaną PN-hEN) albo aprobata techniczna,

2. producent wyrobu lub jego upoważniony przedstawiciel ustanowiony na terenie Polski obowiązany jest przeprowadzić ocenę zgodności wyrobu ze specyfikacją techniczną. Warunkiem koniecznym do przeprowadzenia oceny zgodności jest posiadanie przez producenta zakładowej kontroli produkcji oraz gdy specyfikacja tak przewiduje, działanie jednostki akredytowanej,

3. po udowodnieniu przez producenta, że wyrób spełnia wymagania określone
w specyfikacji i wystawieniu krajowej deklaracji zgodności, producent może oznakować wyrób znakiem budowlanym B z towarzyszącą informacją w sposób określony
w specyfikacji wyrobu i wprowadzić go bez przeszkód na rynek krajowy.

Krajowy system wprowadzania wyrobów budowlanych na rynek określa szczegółowo rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobów deklarowania zgodności wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz. U. Nr 198, poz.2041). (AC)

1.2.16. Czy producent wyrobu budowlanego ma obowiązek wydania klientowi, na jego żądanie, aprobatę techniczną wydaną na wyrób budowlany lub grupę wyrobów ?

W art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz.U. Nr 92, poz.881), postanowiono, między innymi, że aprobaty techniczne udziela się odpłatnie, na koszt wnioskodawcy.

Zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 8 listopada 2004 r. w sprawie aprobat technicznych oraz jednostek organizacyjnych upoważnionych do ich wydawania (Dz.U. Nr 249, poz.2497), pod pojęciem wnioskodawcy - należy rozumieć producenta lub grupę producentów wyrobów budowlanych, a także podmiot kompletujący zestaw wyrobów budowlanych ubiegający się o udzielenie, zmianę lub przedłużenie ważności aprobaty technicznej.

Do udzielania, uchylania i zmiany aprobat technicznych upoważnione są jednostki aprobujące wymienione w § 16 ww. rozporządzenia. Jednostki te zajmują się także odpłatnie publikacją aprobat technicznych.

Stosownie do postanowień § 17 przywołanego rozporządzenia Instytut Techniki Budowlanej, przy współpracy z jednostkami aprobującymi, prowadzi centralny rejestr i zbiór udzielonych oraz uchylonych aprobat technicznych. Rejestr aprobat technicznych jest publikowany na stronach internetowych ITB www.itb.pl .

Zgodnie z art. 2 pkt 2 przywołanej ustawy aprobata techniczna jest pozytywną oceną techniczną przydatności wyrobu budowlanego do zamierzonego stosowania, uzależnioną od spełnienia wymagań podstawowych przez obiekty budowlane, w których wyrób budowlany jest stosowany. Natomiast, zgodnie z postanowieniami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobów deklarowania zgodności wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz.U. Nr 198, poz.2041), Polskie Normy wyrobu lub aprobaty techniczne stanowią specyfikacje techniczne, które stanowią podstawę oceny zgodności wyrobu budowlanego.

Tak więc, producent wyrobu budowlanego powinien być żywotnie zainteresowany w upowszechnianiu i rozpowszechnianiu informacji o wyrobie, która w pełnym zakresie jest zawarta w aprobacie technicznej. Zasady i forma takiego upowszechniania nie jest regulowana przywołanymi przepisami, należy więc do sfery regulowanej umową dwustronną.

Należy tu jednak zaznaczyć, że zgodnie z klauzulą zamieszczoną przez jednostki aprobujące, w wydawanych Aprobatach Technicznych, tekst tych dokumentów kopiować można tylko w całości. Publikowanie lub upowszechnianie, w każdej innej formie fragmentów tekstu Aprobaty Technicznej, wymaga pisemnej zgody właściwej jednostki aprobującej.(AŻ)

1.2.17. Czy certyfikat na znak bezpieczeństwa wyrobu budowlanego może być wydany z terminem ważności - bezterminowo?

Stosownie do postanowień przepisów zmieniających i przepisów przejściowych, zawartych w art. 40 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz.U. Nr 92, poz.881), wyroby budowlane dopuszczone do obrotu i powszechnego stosowania w budownictwie na podstawie przepisów dotychczasowych i na zasadach w tych przepisach określonych nadają się do stosowania, w rozumieniu niniejszej ustawy, przy wykonywaniu robót budowlanych. Jednocześnie, zgodnie z art. 4 przywołanej ustawy wyrób budowlany może być wprowadzony do obrotu, jeżeli nadaje się do stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych, w zakresie odpowiadającym jego właściwościom użytkowym i przeznaczeniu, to jest ma właściwości użytkowe umożliwiające prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym, w których ma być zastosowany w sposób trwały, spełnienie wymagań podstawowych.

Tak więc, ustawa o wyrobach budowlanych nie zabrania wprowadzania do obrotu i powszechnego stosowania w budownictwie, między innymi, wyrobów budowlanych oznakowanych znakiem bezpieczeństwa, na które zostały wydane stosowne certyfikaty, na podstawie przepisów dotychczasowych i na zasadach w tych przepisach określonych, jednak pod warunkiem, że nie utraciły one ważności.

Zgodnie z § 6 nieobowiązującego rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 10 marca 2000 r. w sprawie trybu certyfikacji wyrobów (Dz.U. Nr 17, poz.219), certyfikat powinien podawać w szczególności:

1) oznaczenie akredytowanej jednostki certyfikującej, jej siedzibę i adres,

2) numer certyfikatu,

3) oznaczenie dostawcy wprowadzającego wyrób do obrotu, jego siedzibę i adres,

4) oznaczenie producenta, jego siedzibę i adres,

5) dane identyfikujące,

6) stwierdzenie spełnienia wymagań określonych w normach lub przepisach odrębnych,

7) powołanie się na raporty z badań,

8) określenie ważności certyfikatu,

9) stwierdzenie, że wyrób może być oznaczony znakiem bezpieczeństwa,

10) data i miejsce wydania,

11) podpis kierownika akredytowanej jednostki certyfikującej

Przepisy dotyczące certyfikacji wyrobów nie regulują okresu ważności certyfikatu. Zgodnie z praktyką stosowaną przez jednostki certyfikujące wyroby, certyfikaty były najczęściej wydawane na okres trzech lat. Tak więc, certyfikaty zachowują ważność przez okres w nich oznaczony i nie ma podstaw do kwestionowania podanego w nich terminu ważności.

Należy zaznaczyć, że zgodnie z § 3 przywołanego rozporządzenia akredytowane jednostki certyfikujące działają na podstawie własnego systemu certyfikacji, który określa tryb certyfikacji wyrobów, a stosownie do postanowień § 7, certyfikat może być cofnięty przez akredytowaną jednostkę certyfikującą w przypadku, negatywnych wyników badań kontrolnych lub na wniosek dostawcy wyrobu. Ponadto, na podstawie przepisów § 8 tego rozporządzenia certyfikat może być unieważniony, miedzy innymi, w przypadku, gdy wyrób nie spełnia wymagań potwierdzonych certyfikatem.

Z tych powodów, organy nadzoru rynku, kontrolujące wprowadzenie do obrotu wyrobów budowlanych, powinny zawsze dokonać sprawdzenia czy nie nastąpiło cofnięcie lub unieważnienie certyfikatu, którym legitymuje się kontrolowany podmiot. (AŻ)

1.3. Dokonywanie oceny zgodności wyrobu budowlanego.

1.3.1. Czy można stosować do ocen zgodności Polską Normę wycofaną ze zbioru Polskich Norm? Czy można stosować normy branżowe?

W rozporządzeniu rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobów deklarowania zgodności wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz.U.04.198.2041) określono między innymi:

1) sposób deklarowania zgodności wyrobów budowlanych na podstawie oceny zgodności ze specyfikacją techniczną (§ 2. pkt 1 ww. rozporządzenia) tzn. Polską Normą wyrobu, niemającą statusu normy wycofanej, lub aprobatą techniczną;

2) wymagane systemy oceny zgodności dla poszczególnych grup wyrobów budowlanych;

Z powyższego wynika, że do oceny zgodności mogą być stosowane wyłącznie Polskie Normy wyrobu nie mające statusu normy wycofanej. Nie mogą być zatem stosowane normy branżowe.(JB)

1.3.2. Gdzie są podane przepisy, które określają systemy oceny zgodności wyrobu budowlanego z normą zharmonizowaną albo europejską aprobata techniczną, sposób oznakowania wyrobów budowlanych oznakowaniem CE, wymagania, jakie powinny spełniać notyfikowane jednostki uczestniczące w ocenie zgodności wyrobów budowlanych ?

Przedmiotowe kwestie uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobów deklarowania zgodności wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz. U. Nr 198, poz. 2041) (DPR)

1.3.3. Brzmienie § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie systemów oceny zgodności, wymagań, jakie powinny spełniać notyfikowane jednostki uczestniczące w ocenie zgodności, oraz sposobu oznaczania wyrobów budowlanych oznakowaniem CE - jest następujące: „w przypadku gdy zharmonizowana specyfikacja techniczna wyrobu wymaga dokonania oceny zgodności wyrobu budowlanego zgodnie z systemem określonym w pkt 3 lub 4 załącznika do rozporządzenia, a producent nie zastosował jej postanowień lub zastosował je jedynie częściowo, to oceny zgodności takiego wyrobu budowlanego dokonuje się zgodnie z systemem określonym w pkt 3 tego załącznika”. Numery punktów rozporządzenia przywołane powyżej odpowiadają numerom systemów oceny zgodności, tj. pkt 3 określono system oceny zgodności 3.

O co chodzi w tym paragrafie w odniesieniu do systemu 3 ?

Przepis § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie systemów oceny zgodności, wymagań, jakie powinny spełniać notyfikowane jednostki uczestniczące w ocenie zgodności, oraz sposobu oznaczania wyrobów budowlanych oznakowaniem CE (Dz. U. Nr 195, poz. 2011) przewiduje dla producentów dodatkową możliwość oznaczenia wyrobu oznakowaniem CE. Możliwość ta istnieje tylko dla wyrobów budowlanych dla których specyfikacja techniczna wyrobu przewiduje przeprowadzenie oceny zgodności według systemu 3 albo systemu 4.

Jeśli nie można z pewnych względów przeprowadzić badania typu wyrobu wyprodukowanego przez producenta metodami określonymi w specyfikacji (np. ze względu na inne parametry wyrobu dla których przewidziano badania w specyfikacji),
to w porozumieniu z laboratorium notyfikowanym i za zgodą Komisji Europejskiej, producent zleca przeprowadzenie tych badań laboratorium notyfikowanemu (wykonanie tego specjalnego zadania wymaga wiedzy eksperckiej od personelu laboratorium), które przy użyciu metod innych niż w specyfikacji technicznej wykonuje te badania. Wynik przeprowadzonych badań musi być porównywalny z wynikiem jaki uzyskano by przy zastosowaniu metod określonych w specyfikacji. Innymi słowy, wykazanie związku pomiędzy wynikami badań przeprowadzonych według różnych metod badawczych pozwala stwierdzić czy wyrób spełnia wymagania użytkowe zadeklarowane w specyfikacji.

Producent na podstawie wyników badania typu przeprowadzonego przez laboratorium
i działań własnych - zakładowej kontroli produkcji, wystawia deklaracje zgodności wyrobu
z badanym typem i oznacza wyrób oznakowaniem CE.

Powyższy sposób wprowadzenia wyrobu do obrotu nie był do tej pory wykorzystany
w praktyce.(AC)

1.4. Deklarowanie zgodności ze specyfikacją techniczną.

1.4.1. Czy na wyroby, które uzyskały certyfikat zgodności w okresie 1 maja - 10 paĽdziernika 2004r. należy wystawiać „krajową deklaracje zgodności” ?

Przepis przejściowy art. 40 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. Nr 92, poz. 881) dotyczy wyrobów budowlanych dopuszczonych do obrotu i powszechnego stosowania w budownictwie na podstawie przepisów dotychczasowych i na zasadach w tych przepisach określonych, a więc na podstawie przepisów i na zasadach obowiązujących do dnia wejścia w życie ustawy o wyrobach budowlanych, czyli do dnia 1 maja 2004 r.

Przepis ten nie dotyczy zatem wyrobów budowlanych, dla których wydano certyfikat zgodności po dniu 1 maja 2004 r. W związku z powyższym producenci takich wyrobów budowlanych są zobowiązani wystawić krajową deklarację zgodności.

Zgodnie bowiem z obowiązującą od dnia 1 maja 2004 r. przywołaną powyżej ustawą o wyrobach budowlanych, wyrób budowlany legalnie wprowadzany do obrotu powinien być oznakowany CE albo oznakowany znakiem budowlanym. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, oznakowanie wyrobu budowlanego znakiem budowlanym jest dopuszczalne, z zastrzeżeniem ust 2-4, jeżeli producent, mający siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dokonał oceny zgodności i wydał, na swoją wyłączną odpowiedzialność, krajową deklarację zgodności z Polską Normą wyrobu albo aprobatą techniczną.

Wymagania dotyczące wystawienia krajowej deklaracji zgodności oraz jej wzór określa obowiązujące od dnia 11 paĽdziernika 2004 r. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobów deklarowania zgodności wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz. U. Nr 198, poz. 2041).

Certyfikaty zgodności, o których mowa w pytaniu, uzyskiwane przez producentów wyrobów w okresie od 1 maja 2004 r. do 10 paĽdziernika 2004 r. (nie związane z oznakowaniem CE), jako certyfikaty wydawane na podstawie art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2087), tj. na zasadzie dobrowolnej oceny zgodności na warunkach uzgodnionych w umowie zawartej przez zainteresowane strony - nie stanowią podstawy do wprowadzania wyrobów budowlanych do obrotu, regulowanego ww. ustawą o wyrobach budowlanych. (AW)

1.4.2. Czy krajowe deklaracje zgodności muszą, czy wręcz nie mogą być wystawiane w przypadku wyrobów budowlanych, których legalne wprowa